ESKİ hamur mayalı ekmek

ESKİ hamur mayalı ekmek

İnsan oğlu ekmeği kabartmak için asırlardır ekşi mayaya (eski hamura) güveniyor. Ninelerimiz, fırıncılar ve pizzacılar, 1-2 günde bir düzenli ekmek yapanlar, bir önceki ekmekten hamur ayırıp, bir sonraki ekmeği mayalamak için kullanırlarmış. Hazır mayanın geçmişi ola ola 150 yıl!

Havalar ısındıkça ekşi mayayı beslemek ve yaşatmak benim için problem olmaya başladı. Anadolu’da yüzyıllardır kullanılan eski hamur mayası ile benim düzensiz ekmek yapışımı uyuşturmak biraz zamanımı aldı.

Bu tarifi rehber olarak kullanıp kendi ekmeğinizi pişirmeye davet ediyorum!

 

Etiketler: , ,
terbiyeli balık çorbası

terbiyeli balık çorbası

“Balık Severler” şu veya bu şekilde iyi balık çorbası içilecek yerleri bilseler de, balık çorbasının tam kendi ağız tadlarına göre evlerinde de kolayca yapılabileceğini bilmeyebilirler.

Benim bu sefer tercih ettiğim fener balığının sırtında iki yüzgeci ve dikenleri vardır. Bu dikenlerin biri diğerlerinden daha uzundur ve ağzının önüne kadar sarkar. Bu dikenin ucunda bulunan ve fener balığı ile bir simbiyoz içinde yaşayan bakteriler, ışık üretirler. Fener balığı bu “fener”ini sallayarak olta olarak kullanır; ışığı merak edip kocaman ağızına kadar yaklaşan küçük balıklardan beslenir.

monkfish

Fener balığı çok çirkin olduğu ve az tanındığı için pek rağbet görmez. Ancak beyaz eti çok lezzetlidir.

Kafası ve kılçığı çorbada kullanılacak balık suyuna tadını vermek için çok yeterli. Lop etini kuşbaşı doğratarak soğan, domates ve yeşil biberle kavurmada kullanabilirsiniz.

Etiketler: , , , , , , , ,
pazı graten

pazı graten

Pazı, tıpkı yakın akrabaları pancar, kuinoa ve ıspanak gibi müthiş besleyicidir. Hem K, A, C, B ve E vitamini, hem de magnezyum, manganez, potasyum ve demir mineralleri içerir. Çoğu sebze gibi liflidir ve kalorisi düşüktür. Türk mutfağında çorba, dolma, börek gibi çok yönlü ve bolca kullanılır.

Kış geldiğinde, bizim evde dolapta genelde pazı vardır. Bazen sote, bazen çorba, kimi zaman da balığa yatak olur. 🙂 Ünlü İngiliz şef James Martin‘in ev yemekleri bana hitap ediyor. Bu grateni, onun tarifinden uyarladım.

Etiketler: , , , , , ,
dark chocolate chip cookie

dark chocolate chip cookie

1930larda Amerika’nın Massachusetts eyaletinde Toll House Inn adlı hanın sahibi Ruth Graves Wakefield tarafından yaratılan bu çikolata parçacıklı kurabiye, bugün bir çok değişik versiyonuyla her yerde karşımıza çıkıyor.

Paylaştığım tarif, her zamanki gibi benim uyarlamam. 🙂 İstediğiniz kabuklu yemişi, tercih ettiğiniz çikolatayı kullanarak bu kurabiyeyi kişiselleştirmeniz çok kolay.

Etiketler: , , , ,
ekşi mayalı ekmek

ekşi mayalı ekmek

Sadece öğütülmüş tahıl ve su karışımı hamuru pişirerek yapılan pide tipi yassı ekmeğin, en az 30bin yıllık bir geçmişi olduğu varsayılıyor. Cilalı Taş Devri’nde buğday ve arpanın evcilleştirilmesiyle tahıllar ve ekmek temel gıda maddesi olmuş. İnsanların avcılıktan çiftçiliğe geçişinde ekmek çok önemliymiş.

Mayalı ekmeğin ortaya çıkışı da tarih öncesi dönemdeymiş. Günümüzde yapıldığı gibi, Eski Çağ’da da, hazırlanan ekmekten bir parça ayrılarak ertesi günki ekmeği mayalamakta kullanılırmış. O devirlerde bile çok çeşitli ekmek yapılırmış. M.Ö. 5. yüzyılda Atina’da bir fırından ekmek satın alınabilirmiş.

Nesiller boyu, beyaz ekmek zenginlerin tercihiyken, fakirler tam tahıllı ekmek yemiş. Oysa 20. yüzyılın sonlarından itibaren, üstün besin değeri olan tam tahıllı ekmek zenginlerce, beyaz ekmek ise besin değerinden habersiz olan alt tabaka tarafından tüketilir olmuş.

Ekmeğin endüstriyelleşmesi Amerikalı mühendis Rohwedder’in 1928’de ekmeği hem dilimleyen hem de paketleyen makineyi icat etmesiyle başlamış. 1961de İngiltere’de geliştirilen Chorleywood Ekmek Yöntemi, hamuru mekanik imkanlarla daha yoğun çalıştırarak, hem mayalama sürecini çok kısaltmış hem de zayıf (gluten oranı düşük) un kullanımını sağlamış. Karıştırma sürecini kısaltan ve mayalanma sürecini düşüren kimyasal katkı maddelerinin de yardımıyla 3 saatten kısa bir sürede ekmek yapılabilir olmuş.

İşin acıklı yanı, Sevgili Mutfak Dostları, bizler artık gönlümüzün arzuladığı “gerçek ve sıhhatli” ekmekten yoksun kalmaktayız.

Yıllardır ekmek yapanlar, benim 6 ay süren ekşi mayalı ekmek tarifimi oturtma sürecimi en iyi ihtimalle komik, en kötü olasılıkla da beceriksizce bulabilir. 🙂

Etiketler: , ,
palmiye

palmiye

Yufkanın Orta Doğu’da klasik kat kat kullanım şekli milföy hamurunun yaratılmasına ilham vermiş. 20. yüzyılın başında Fransa’da veya Avusturya’da keşfedilen palmiyenin ana hammaddesi milföy hamurudur. Bağımlılık yapan bu lezzetli kurabiyeyi bizim evdekiler pek sever. Yıllarca Nişantaşı’ndaki Benek ve Konak ile Levent’teki Tadal pastanelerine her uğradığımızda aldık ve çıtır çıtır yedik. Maalesef artık palmiyeyi sadece sipariş üzerine yapıyorlar çünkü tam tadına varabilmek için yapıldığı gün tüketilmesi lazım.

Biraz araştırma, biraz denemeden sonra istediğim kıvamı tutturdum. Artık milföy hamurunu pastaneden taze alıp kullanıyorum veya kendim yapıyorum, başlarda donmuş hazır hamurla da çok başarılı palmiyeler yaptım.

Etiketler: ,
kızıl kuinoa (kinoa)

kızıl kuinoa (kinoa)

100 gramında sadece 43 kalori olan pancar, üstün bir folat ve manganez kaynağıdır.

Pancar köklerinden elde edilen betanin, gıda endüstrisinde domates salçası, soslar, tatlılar, reçeller, dondurma, kahvaltı gevrekleri ve benzeri ürünlerin kırmızı rengini ve tadını geliştirmek için kullanılır.

Yeni başlayan araştırmalarda pancarın hipertansif kişilerde kan basıncını düşürdüğü gözlemlenmiş. Kalp damar hastalığı mekanizmalarına etkisi olma ihtimali varmış.

Kuinoa gibi yakın bir akrabasıyla birlikte de pek lezzetli oldu doğrusu. 🙂

Etiketler: , , , ,
granola bar

granola bar

Granola_advertisement,_18931902 yılında kardeşi William Keith Kellogg ile birlikte mısır gevreğini geliştiren Dr. John Harvey Kellogg’un, 1890’larda 2 defa fırınladığı tam tahıl karışımına Granola adını verdiğini, ancak pazarlayamadığı için bu üründe başarılı olamadığını biliyor muydunuz?

Granola ismi modern sağlıklı gıda hareketi ile tekrardan önem kazanmış ve 1960’larda sağlıklı “hippie” yiyeceği olmuş. Günümüzde ise granola beslenmesine dikkat eden herkesin elinin altında bulundurduğu yararlı bir gıda oldu.

Etiketler: , , , , ,
pırasa köftesi

pırasa köftesi

Bir Yahudi bayramı olan Pesah (Hamursuz Bayramı), nesiller boyu süren kölelikten sonra Mısır’dan çıkış hikâyesini anar. Pesah, Yahudi takvimindeki Nisan ayının 15. günü başlar, bu tarih Kuzey Yarım Küre’de bahara denk gelir ve bayram 7 veya 8 gün kutlanır.

Pesah’la ilgili en belirgin gelenek Yahudi evlerinin “Hamets”ten (mayalı hamur) arındırılmasıdır. Bu, Yahudilerin Mısır’dan aceleyle çıkarken ekmeklerinin mayalanmasına bile vakitleri olmadığını hatırlamak içindir. Ayrıca insanların içindeki “şişliğin” (kendini beğenmişlik, gurur) simgesel olarak çıkarılmasıdır. Hamursuz Bayramı’nın sembollerinden biri olan Matza, sadece su ve unla yapılan, pişirilirken devamlı karıştırılıp, kabarması engellenen mayasız ekmektir. Pesah’ın ilk gecesi Yahudiler aileleriyle birlikte, kendilerine hürriyetin önemini ve “köleliğe hayır” dediklerini hatırlatan, pek çok ritüelin uygulandığı bir yemek yerler. Matza unu kullanılarak yapılan pırasa köftesi bu ziyafetin vazgeçilmezleri arasındadır.

Sevgili kayınvalidem Rita Aktay müthiş bir aşçıydı. Çok genç yaşta kaybettiğimiz için maalesef onun tariflerini kaydetme şansım olmadı. Geçen Perşembe günü türkmax gurmede yayınlanan Sedef’li Lezzetler‘e Reca Deşilton konuk oldu ve pırasa köftesi yaptı. Elimde net bir tarif ve hanımların paylaştığı püf noktalarıyla donanımlı olarak mutfağa girdim. Ufak tefek ayarlamalar ve fırında pişirmek dışında tarifi olduğu gibi uyguladım. Rita’yı bu çok lezzetli yemekle anabilmek hoşuma gitti. 🙂

Etiketler: , , ,
kestaneli kuinoa (kinoa) pilavı

kestaneli kuinoa (kinoa) pilavı

kirmizi_kinoaAnd bölgesi kaynaklı kuinoa, 3-4bin yıl önce Titikaka gölü havzasında evcilleştirilmiş. Yüzyıllarca mısır ile beraber Güney Amerika mutfağının belkemiğiymiş. Çiftçi aileleri için çok önemli besin kaynağı olan ve köylü gıdası diye görülen kuinoa son yıllarda tüm dünyada popüler oldu. Dünyanın en büyük kuinoa üreticisi Peru’nun başkenti Lima’da kilo fiyatı tavuktan yüksek ve pirincin 4 misliymiş.

Ispanak ve pancar ile yakın akraba olan kuinoa bir tahıl olmadığı için besin değerleri tahıldan farklıdır. %14 protein-kitle oranı, tam protein kaynağı olması, gluten içermemesi ve kolay sindirilmesi yaygın tahıllara tercih edilme nedenlerinden bazılarıdır. Çölyak hastaları, vejetaryen ve vegan beslenenler için çok önemli bir besin kaynağı olduğunu da hatırlatmakta yarar var.

2010 yılında Los Angeles’deki ilk denememde kuinoayı pişirmeyi başaramadığım için her yeni türüne dikkatle yaklaşıyorum. 🙂 Piyasada bulunan beyaz kuinoa genelde 15 dakikada pişerken, bugün kullandığım kırmızı kuinoanın pişmesi 45 dakikayı buldu. Pilavdan alışkın olduğumuz gibi, iyi yıkamak ve suyunu çekmesine dikkat etmek işin püf noktaları.

Etiketler: , , , ,